Fastation

ข่าวการเงิน

"Sunk Cost Fallacy" อคติจากต้นทุนจม จิตวิทยาที่มิจฉาชีพใช้หลอกลงทุน ล่อเหยื่อให้ยอมโอนเงินซ้ำ ๆ

18/06/2026

"เจาะลึกกับดักจิตวิทยาจิตวิทยา "เสียดายเงินเก่า จนต้องถมเงินใหม่" ช่องโหว่ทางอารมณ์ที่แก๊งคอลเซ็นเตอร์ใช้รีดไถเงินล้าน พร้อมเปิดสเตปกลโกงและวิธีคัตลอสทางความคิดก่อนหมดตัว"“พี่โอนมาอีกแค่ 10,000 บาท ก็จะได้เงินทั้งหมดคืนแล้ว" "ลงทุนไป 50,000 บาท ถ้าหยุดตอนนี้ จะเอาเงินออกจากระบบไม่ได้นะ"ประโยคเหล่านี้คือนิทานเรื่องเดิมที่มิจฉาชีพใช้เล่าซ้ำ ๆ ในข่าวอาชญากรรมทางการเงินรายวัน หลายคนฟังข่าวแล้ว อาจจะตั้งคำถามด้วยความไม่เข้าใจว่า “ทำไมเหยื่อถึงยอมโอนเงินเพิ่มทีละเป็นแสนเป็นล้าน ทั้งที่รู้ว่าโดนหลอก?” หรือคิดง่าย ๆ แค่ว่าพวกเขาเหล่านั้นคงโดนความโลภบังตาแต่รู้หรือไม่ ? ในความเป็นจริงของโลกพฤติกรรมศาสตร์ มันมีสิ่งที่ลึกซึ้งกว่านั้น ที่ไม่ว่าจะเป็นนักลงทุนมือใหม่ หรือแม้แต่คนทั่วไปจำนวนมาก ก็เคยพ่ายแพ้ต่อกลไกจิตวิทยาของตัวเองที่ชื่อว่า "Sunk Cost Fallacy" หรือ "อคติจากต้นทุนจม” กันมานักต่อนักแล้ว เจ็บแต่ไม่จบ ! อคติที่แฝงตัวอยู่ในชีวิตประจำวันคำว่า "ต้นทุนจม" (Sunk Cost) ในทางเศรษฐศาสตร์ อาจหมายถึง เงิน เวลา หรือแรงกายที่จ่ายไปแล้ว และไม่มีวันเรียกคืนกลับมาได้ ซึ่งตามหลักการที่ถูกต้อง ก็ค่อ เราไม่ควรเอาต้นทุนที่เสียไปแล้วนี้ มาคิดในการตัดสินใจอนาคต แต่ความจริงแล้ว “สมองของมนุษย์ของเรา” ไม่ได้เป็นโรบอตที่คิดด้วยเหตุผลร้อยเปอร์เซ็นต์แบบนั้นเสมอไปใครเคยมีพฤติกรรมแบบนี้บ้าง? ลองเช็กดู • กินบุฟเฟต์เอาให้คุ้ม: ทั้งที่อิ่มจนจุกและทรมานร่างกายมากแล้ว แต่ก็ยังตักฝืนกินต่อ เพราะเสียดายเงินค่าหัวที่จ่ายไป • ติดดอยหุ้นไม่เติบโต: ซื้อหุ้นโดยไม่ได้ศึกษาข้อมูลให้ดี พอหุ้นตกฮวบเพราะบริษัทไม่มีอนาคต แทนที่จะตัดขาดทุน (Cut Loss) กลับเลือกที่จะ "ซื้อถัวเฉลี่ย" ไปเรื่อย ๆ เอาเงินใหม่ไปถมทับเงินเสีย เพียงเพราะหวังลึก ๆ ว่าสักวันมันจะกลับมาเท่าทุน ทั้งที่จริง ๆ เป็นการสูญเสียโอกาสที่จะเอาเงินก้อนนั้นไปทำกำไรกับสิ่งอื่นพฤติกรรมข้างต้น เกิดขึ้นเพียงเพราะคำว่า “เสียดาย” ซึ่งนี่เอง ได้กลายเป็น กับดักช่องโหว่รูเบ้อเริ่ม ที่มิจฉาชีพใช้เป็นอาวุธเข้ามาควบคุมการตัดสินใจของเรา ไม่ว่าจะเป็น คดีหลอกเทรดสินทรัพย์ดิจิทัล ,คดีหลอกลงทุนทองคำ ,คดีหลอกเทรดหุ้นจำลอง และ คดีหลอกลงทุนหุ้นต่างประเทศ สเต็ปกลโกง มิจฉาชีพใช้ Sunk Cost Fallacy สูบเงินเราได้อย่างไร?อ้างอิงข้อมูลวิเคราะห์จาก ธนาคารกรุงเทพ ระบุว่า แก๊งหลอกลงทุนออนไลน์ หรือพวก Romance Scam จะมีกระบวนการทำงานจิตวิทยาที่แยบยลและเป็นขั้นเป็นตอนในการเปลี่ยนอคตินี้ให้เป็นเครื่องมือรีดเงิน ดังนี้ • ขั้นตอนที่ 1: ฝัง "ต้นทุนจม" ก้อนแรก มิจฉาชีพจะเริ่มล่อลวงให้เราโอนเงินจำนวนไม่มากก่อน เช่น ค่าสมัครกลุ่มทำงาน ค่าเปิดพอร์ตลงทุน หรือค่าธรรมเนียมเบื้องต้น แถมบางครั้งยังใจดีให้ผลตอบแทนหรือกำไรกลับมาจริง ๆ ในรอบแรก ๆ เพื่อซื้อความตายใจ ทันทีที่เราโอนเงินก้อนนี้ไป "ต้นทุนจม" ก้อนแรกในจิตใจของเราได้เกิดขึ้นแล้ว • ขั้นตอนที่ 2: สร้าง "ปัญหา" บีบให้หา "ทางออกปลอม" เมื่อเราเริ่มลงเงินเพิ่มขึ้น มิจฉาชีพจะเริ่มระงับระบบแล้วสร้างเงื่อนไขขึ้นมาทันที เช่น "ยอดเงินยังไม่ครบถอนไม่ได้" หรือ "ต้องจ่ายค่าภาษี/ค่าปลดล็อกระบบก่อน" แล้วพวกเขาก็จะเสนอทางออกเดียวให้เรา คือการ "โอนเงินเพิ่ม" • ขั้นตอนที่ 3: จุดที่ระบบเหตุผลล่มสลาย ณ วินาทีนี้ จิตใจของเหยื่อจะเกิดการปะทะกันอย่างรุนแรง ระหว่างความจริงที่ว่าอาจกำลังโดนหลอก กับความกลัวที่จะต้องสูญเสียเงินก้อนแรกไป สมองจะเริ่มหาเหตุผลเข้าข้างตัวเองว่า "ลงทุนไปตั้ง 50,000 แล้ว ถ้าหยุดตอนนี้เท่ากับเงินหายวับไปเลยนะ แต่ถ้าโอนเพิ่มอีกแค่หมื่นเดียว เราจะได้เงินทั้งหมดคืนพร้อมกำไร" กับดักความเสียดายตรงนี้เองที่บดบังความจริง จนทำให้เรามองว่าการโอนเงินเพิ่มคือหนทางเดียวที่จะรักษาเงินก้อนเก่าเอาไว้ได้ • ขั้นตอนที่ 4: วงจรอุบาทว์ดูดเงินจนหมดตัว เมื่อเรายอมโอนครั้งที่สอง ต้นทุนจมของเราจะยิ่งสูงขึ้นเป็น 60,000 บาท ความเสียดายจะทวีคูณขึ้นเป็นสองเท่า มิจฉาชีพจะใช้เงื่อนไขเดิมสร้างปัญหาใหม่มาเรื่อย ๆ ยิ่งคุณโอนเพิ่ม คุณยิ่งติดหล่มลึกขึ้นจนถอนตัวยาก กลายเป็นความเสียหายหลักแสนหลักล้านในเวลาไม่กี่สัปดาห์เพียงเพราะต้องการชนะในเกมที่ไม่มีวันชนะตั้งแต่แรกเอาชนะ Sunk Cost Fallacy ก่อนหมดตัวสำหรับวิธีดึงสติ หากคุณ หรือคนรอบข้างกำลังตกอยู่ในสถานการณ์ที่ต้อง "เติมเงิน" ไปเรื่อย ๆ เพื่อแก้ปัญหาทางการเงิน หรือสงสัยว่าพอร์ตลงทุนกำลังถูกปั่นหัว ให้รีบทำตามสเตปการเยียวยาพฤติกรรมเหล่านี้ทันที1. ยอมรับคำว่า "เสียดาย" อย่างซื่อสัตย์: เข้าใจก่อนว่าความเสียดายคือกลไกปกติของมนุษย์ แต่ต้องยอมรับความจริงเฉพาะหน้าให้ได้ว่า เงินที่โอนไปแล้วคือเสียไปแล้ว อย่าปล่อยให้ความรู้สึกนี้มาลากเงินก้อนใหม่ในกระเป๋าเราให้จมหายตามไปด้วย2. เปลี่ยนคำถามใหม่: แทนที่จะคิดว่า "ทำยังไงถึงจะเอาเงินก้อนเก่าคืนมา" ให้เปลี่ยนคำถามเป็น "ถ้าวันนี้เราต้องควักเงินใหม่อีกก้อนโอนไปให้คน ๆ นี้ เรายังจะยอมโอนอยู่ไหม?" ถ้าคำตอบคือไม่ ก็จงหยุดทันที3. คิดถึงอนาคต ไม่ใช่อดีต: เงินที่โอนไปแล้วคือ "อดีต" ที่เปลี่ยนไม่ได้ การตัดสินใจในตอนนี้ทำเพื่อรักษาเงินที่เหลืออยู่เพื่ออนาคต จำไว้ว่า "การหยุดโอนไม่ใช่การยอมแพ้ แต่เป็นการตัดขาดทุน (Cut Loss) เพื่อรักษาชีวิต"4. หาเสียงที่สองจากคนนอก: นี่คือไม้ตายที่สำคัญที่สุด มิจฉาชีพมักจะบีบให้เราตัดสินใจคนเดียวในเวลาที่จำกัด ลองเดินไปเล่าเรื่องนี้ให้ครอบครัว เพื่อน หรือคนสนิทที่ไม่มีส่วนได้ส่วนเสียฟัง สายตาของคนนอกที่มองเข้ามาแบบไร้อารมณ์ร่วม จะเห็นความผิดปกติของสถานการณ์ได้ชัดเจนที่สุด และพวกเขาจะช่วยกระชากสติคุณกลับมาได้ก่อนที่จะสายเกินไปขณะที่ในมิติด้านความปลอดภัยทางดิจิทัลและเทคโนโลยีสารสนเทศ การป้องกันตนเองจากการเข้าถึงระบบข้อมูลส่วนบุคคลโดยมิชอบสามารถทำได้ผ่าน 2 แนวทางหลัก ๆ • หลีกเลี่ยงการใช้รหัสผ่านเดียวกันในทุกบัญชีใช้งาน โดยเฉพาะบัญชีอีเมลส่วนตัว บัญชีโมบายแบงก์กิ้ง และบัญชีโซเชียลมีเดีย เพื่อป้องกันการบุกรุกแบบต่อเนื่อง (Cascading Breach) เมื่อมีบัญชีใดบัญชีหนึ่งหลุดรอดไป • กำหนดให้ระบบส่งรหัสผ่านชั่วคราว (One-Time Password - OTP) หรือแอปพลิเคชันยืนยันตัวตนทุกครั้งที่มีการเข้าใช้งานจากอุปกรณ์ใหม่ เพื่อสกัดกั้นการเข้าถึงข้อมูลจากระยะไกลของมิจฉาชีพในโลกของการลงทุนและการใช้ชีวิต การรู้เท่าทันสภาวะจิตวิทยาของตัวเอง สำคัญไม่แพ้การอ่านกราฟหรือการวิเคราะห์งบการเงิน อย่าปล่อยให้อคติความเสียดาย มาเป็นเครื่องมือให้คนอื่นใช้ปล้นเงินในกระเป๋าของเรา ที่มา : ธนาคารกรุงเทพ , Finnomena ,ตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทย ,Krungsriแหล่งที่มาข่าวและภาพต้นฉบับ ไทยรัฐhttps://www.thairath.co.th/money/investment/stocks/2936832

อ่านรายละเอียดเพิ่มเติม

ห้องแสดงนิทรรศการ

ค้นหาความหมายนัย ‘กำเนิดแห่งสายน้ำ’ ผ่านนิทรรศการ River Birth โดย ‘ธีรศักดิ์ ธนพัฒนากุล’

11/06/2026

ธีรศักดิ์ ธนพัฒนากุล ศิลปินเจ้าของผลงานนิทรรศการ River > Birthดอกไม้งามเบ่งบานท่ามกลางซากถ่านที่ถูกเผาไหม้จนมอดดับภูเขาที่กลายสภาพเป็นแอ่งรับน้ำ มอบความหมายให้สรรพชีวิตภูเขาสีเงินที่มีมอสเขียวชอุ่มอยู่ภายใน สร้างความ Contrast ระหว่างโลกภายนอกที่ดูโมเดิร์นกับโลกภายในที่เปี่ยมด้วยพลังแห่งธรรมชาติแม่น้ำในอุโมงค์สีดำที่ทอดยาวและส่องสะท้อนไปยังมอสทรงกลมที่จัดวางไว้ ณ บริเวณที่แสงสว่างตกกระทบก่อให้เกิดความสงบล้ำลึกในใจนิทรรศการ River > Birth โดย 'ธีรศักดิ์ ธนพัฒนากุล' ยังมีอะไรอีกมากมายที่รอให้ค้นพบ ค้นหา และซึมซับไปกับประสบการณ์ Immersive ในศิลปะหลากแขนงที่ศิลปินสร้างสรรค์ขึ้นอย่างตั้งใจธีรศักดิ์ ธนพัฒนากุล ศิลปินเจ้าของผลงานนิทรรศการ River > Birth‘ผู้จัดการออนไลน์’ สัมภาษณ์พิเศษ ‘ธีรศักดิ์ ธนพัฒนากุล’ ถึงความเป็นมา กระบวนการสร้างงาน แนวคิดที่อยู่เบื้องหลัง River > Birth ที่เชื่อมโยงกับธรรมชาติและปัญหาไฟป่าได้อย่างน่าสนใจธีรศักดิ์ ธนพัฒนากุล ศิลปินเจ้าของผลงานนิทรรศการ River > Birthกำเนิดแห่งสายน้ำเมื่อขอให้ช่วยเล่าถึงความเป็นมาของนิทรรศการ River > Birthธีรศักดิ์เล่าย้อนให้ฟังว่า “ผมมาด้วยบริบทของพื้นที่โล่งๆ เลย ไม่ได้มาด้วยการPlan อะไรเลย มาเห็นพื้นที่ เห็นว่า 10 10 Art Space และโรงแรม Standard X อยู่ด้วยกันที่ท่าพระอาทิตย์ เป็นพื้นที่ติดแม่น้ำ ผมมาด้วยโจทย์แบบนี้เลย คือเป็น Art Space ที่มีพื้นที่ติดแม่น้ำ ผมก็เลยได้ไอเดียว่า ‘ต้องทำเกี่ยวกับแม่น้ำ’ ตรงๆ แบบนี้เลยครับ ก็เลยใช้ชื่อว่า River > Birth การกำเนิดของสายน้ำ หรือกำเนิดของแม่น้ำนั่นเองครับ”นิทรรศการนี้ เกิดจากการที่ธีรศักดิ์ได้รับเชิญจากทาง 10 10 Art Space ซึ่งเป็นส่วนหนึ่งของ โรงแรม Standard X“เราคุยกันหลายเดือนแล้วครับ เนื่องจากทาง 10 10 Art Space ได้ไปดูงานผมที่เขาใหญ่ที่เบิกบานบุรี เป็น Art Space ที่เขาใหญ่ที่ผมทำมา 20 ปีแล้ว ซึ่งเจ้าของ 10 10 Art Space และโรงแรม Standard X ก็ไปดูแล้วชอบชิ้นงาน บอกว่าอยากให้ไปจัดแสดง ก็เชิญมา ผมก็รับปาก แล้วลองมาดูพื้นที่ พบว่าปกติ งานที่นี่จะเป็นงานสวยๆ ที่ติดตามกำแพง แต่เมื่อผมได้มาทำ ผมก็อยากทำเป็น Immersive เป็นประสบการณ์ตรงที่รับรู้ได้ตรงๆ และ Link กับพื้นที่คือแม่น้ำ”บางส่วนจาก RE>BIRTHธีรศักดิ์ เล่าย้อนโดยเชื่อมโยงไปกับนิทรรศการก่อนหน้า ที่มีชื่อว่า RE>BIRTH จัดแสดงที่ร้าน TAY SONGWAT เมื่อปี 2568 และยังคงมีจัดแสดงบางส่วนอยู่ที่ชั้น 3 ของร้านเท ทรงวาด ถึงปัจจุบัน“ที่เท ทรงวาด เป็นเรื่องการเกิดใหม่ ซึ่งประสบการณ์ตรงของผมคือเรื่องไฟป่าเวลาเดินขึ้นไปบนที่ชั้น 3 ของร้านเท จะร้อนมากๆ เป็นห้องที่แสงเข้ามาแรงๆ ตอนนั้นผมก็ปิ๊งไอเดียขึ้นมาเลยว่าต้องทำเรื่องไฟป่า มีถ่าน มีเรื่องราวของไฟป่า แต่เราไม่ได้พูดเพื่อเบลมใคร ว่าไฟป่าคืออะไร เกิดจากใคร แต่พูดว่า ถ้าเรายังมีความรักและความหวังก็ยังมีการเกิดใหม่เกิดขึ้น เป็นที่มาของดอกไม้สีชมพูที่งอกขึ้นมาท่ามกลางไฟป่า ท่ามกลางสิ่งที่พังทลายไปแล้ว”ธีรศักดิ์เล่าว่า หนึ่งในแรงบันดาลใจที่ทำให้สนใจประเด็นไฟป่า คือการที่ได้เห็นปัญหาในพื้นที่จริง คือที่วัดป่าสุคะโต ของพระอาจารย์ไพศาล วิสาโล ที่ จังหวัดชัยภูมิ มีไฟไหม้ป่าอยู่เรื่อยๆ ไหม้ครั้งนึงก็หลายพันไร่ โดยธีรศักดิ์ไปร่วมกิจกรรมปลูกป่ากับพระอาจารย์ไพศาลด้วย เขาร่วมกิจกรรมนี้มา 7-8 ปี แล้ว“นั่นก็เป็นแรงบันดาลใจให้ทำเรื่องไฟป่า เพราะได้ไปเห็นพื้นที่นั้นครับ ตอนเปิดนิทรรศการ RE>BIRTH ปีที่แล้ว ก็เชิญพระอาจารย์ไพศาลมาด้วย”ส่วนภูเขาที่เคยจัดแสดงที่ร้านเท ในตอนนั้นมีไม้ที่ไหม้ไฟอยู่ในภูเขา มีสัตว์ที่ทำจากเซรามิค และเป็นสีสะท้อนแสง ฝังอยู่ในภูเขาลูกนั้น เมื่อใช้ไฟ UV ส่องก็จะเห็นสัตว์ต่างๆ และที่พื้นก็มีการพังทลายและการเกิดใหม่"เมื่อเดินขึ้นไปที่ชั้น 3 จะเห็นบ่อถ่านที่แสดงถึงการพังทลายและการเกิดใหม่ เมื่อคุยกันแล้วกับทาง 10 10 Art Space ก็ขยายไอเดียมาจัดแสดงต่อที่นี่ครับ นอกจากนั้น Topic เรื่องไฟป่าไม่ได้เกิดขึ้นแค่ที่ไทย เกิดขึ้นทั่วโลกด้วย”นำชม River > Birthธีรศักดิ์บอกล่าถึงส่วนต่างๆ ของนิทรรศการได้อย่างน่าสนใจ เริ่มที่ส่วนแรก“ส่วนแรกที่เราเห็นเมื่อเปิดประตู Art Space เข้ามา ก็จะเห็นบ่อถ่านแห่งการพังทลาย ไฟไหม้ป่า และการเกิดใหม่ คือมีดอกไม้สีชมพู ดอกไม้ชื่อ ‘ดอกมัม’ ก็ link กับคำว่า ‘แม่’ พ้องกับ ‘แม่น้ำ’ ผมไม่รู้หรอกว่าจริงๆ แล้วดอกไม้นี้ ภาษาอังกฤษเรียกว่าอะไร แต่ไทยเรียกดอกมัม คำว่า ‘แม่’ link กับ ‘แม่น้ำ’ คือแม่แห่งสายน้ำ แล้วแม่น้ำเจ้าพระยาก็เป็นแม่น้ำโบราณด้วย”ภูเขาสีเงินธีรศักดิ์เล่าว่า “ที่มาของภูเขาลูกนี้คือ เมื่อนิทรรศการ RE>BIRTH ที่ร้านเท ทรงวาด จบไป เหลือแค่ที่จัดแสดงไว้ที่ชั้น 3 ผมจึงย้ายภูเขาลูกนั้นมาจับหงายและเปลี่ยนบริบท ใส่น้ำเข้าไป มีฟืน เหมือนไฟป่าที่พังทลายไปแล้ว เมื่อเกิดไฟป่า ไอน้ำระเหยขึ้นไป ร้อนมากๆ ก็เกิดเป็นฝนตกลงมา ผมก็แปลงให้ภูเขาลูกนี้มารับน้ำฝน เป็นจุดเริ่มต้นของแม่น้ำ สิ่งที่พังทลายไปแล้ว ก็อาจทำให้มีบริบทใหม่เกิดขึ้น เปรียบเสมือนคำที่ว่า No Mud, No Lotus” (หมายเหตุ : No Mud, No Lotus-หากไร้โคลนตม ก็ไร้ดอกบัว เป็นคำสอนของพระอาจารย์ ติช นัท ฮันห์)“นิทรรศการ River > Birth พูดถึงเรื่องการเปลี่ยนแปลง การ Transform เหมือนสสารที่มันเปลี่ยนรูปร่างไป ไปสู่อีกอิริยาบถนึง แต่ไม่ได้บอกว่ามันมีจุดเริ่มต้นและจุดสิ้นสุดอย่างไร ผมก็เลยเริ่มต้นที่จุดสิ้นสุด แล้วค่อยขยายไปที่จุดเริ่มต้น แล้วบางทีมันก็อาจจะย้อนกลับมาที่จุดสิ้นสุดอีกก็ได้”“มีบริบทคือถ่านที่ไฟไหม้ มีน้ำ มีภูเขามอส เป็นมอสจริงๆ นะครับ ตอนที่มาจัดแสดงช่วงแรกๆ ก็ยังมีแมลงเดินอยู่ในภูเขา เพื่อให้ผู้ชมได้รับประสบการณ์จริงๆแล้วบ่อน้ำที่อยู่ในอุโมงค์มืดๆ นั้น เป็นบ่อน้ำยาวๆ ในบ่อน้ำก็จะมีถ่านที่ไฟไหม้ไปแล้ว แล้วก็มีการงอกใหม่ของดอกไม้แล้วก็มอส ปลายทางก็คือ เหมือนภาษาอังกฤษที่เขาบอกว่า ‘light at the end of the tunnel’ แสงสว่างที่ปลายอุโมงค์”“บริเวณนั้น บ่อน้ำนั้น Point ไปที่ตำแหน่งของแม่น้ำเจ้าพระยาจริงๆ เมื่อเราเดินเลยไปก็จะเดินไปถึงแม่น้ำเจ้าพระยาได้ ปลายทางจะมีมอสทรงกลมใหญ่ๆ เป็น Immersive คือ เข้าไปดมได้จริงๆ ก็จะได้กลิ่นมอส”องค์ประกอบที่หลอมรวมนอกจากบ่อถ่าน ภูเขาสีเงิน ภูเขามอส แม่น้ำในอุโมงค์สีดำ มอสทรงกลมที่จัดวางไว้อย่างโดดเด่นแล้ว นิทรรศการนี้ยังมีองค์ประกอบอื่นๆ ด้วยอาทิงาน Wood cut รูปผึ้ง มีบางตัวใส่ Motor เข้าไป ทำให้ขยับได้“งานนี้มีพูดถึงเรื่องผึ้งด้วย เป็นงาน Wood cut ผมได้ไม้มาเต็มขนาดเกือบเมตร ก็เอามาขูดเป็น Wood cut แล้วก็เอาหมึกลง พิมพ์ และมีอีก 4 ชิ้นที่จัดแสดงอยู่ด้านนอก ใช้วิธี Re-cycle, Re-use, Re-design มีการตัดบล็อค Wood cut ออกแล้วนำมาทำปีก ใส่มอเตอร์เข้าไปให้ขยับได้”“เรื่องของผึ้ง มีคนกล่าวไว้ว่า ถ้าผึ้งสูญพันธุ์วันนี้ อีก 4 ปี มนุษย์ตายหมด เพราะผึ้งคอยผสมเกสรดอกไม้ ถ้าไม่มีผึ้งก็ไม่มีต้นไม้ ดอกไม้”“ส่วนที่ชั้นบนของ Art Space เป็น Video Art พูดถึงกำเนิดของสายน้ำ มีนกกระยางบินอยู่ เหมือนที่เราเห็นนกกระยางเกาะอยู่บนกอพืชน้ำอย่างผักตบชวา แล้วก็ล่องไปเหมือนแพ คอยกินปลา ผมใส่ Vector เข้าไป ให้ความรู้สึกเหมือนเป็น AI เป็น Cyber นิดๆ”นอกจากนี้ ที่อุโมงค์ มีแขวนไฟฉายไว้ เป็นไฟฉายคล้ายๆ Black Light หรือหลอด UV เหมือนเป็นแสงอาทิตย์ เปรียบเทียบคือเมื่อเราเห็นแสงแดดเป็นแสงสีขาว เราคิดว่าไม่มีอะไร แต่จริงๆ แล้วซ่อนทั้ง 7 สีไว้ในแสงเหล่านั้นที่เรามองด้วยตาเปล่าไม่เห็น“อุโมงค์นั้นมีผลงานชื่อ Spectrum 10 กว่าชิ้น เรียงกันอยู่ เมื่อใช้ไฟ UV ส่องก็จะเห็นสีเด้งออกมา เป็นงาน Mixed Mediaทุกอย่างที่กล่าวมานี้คือ River > Birth เน้นให้ผู้ชมได้มีประสบการณ์ตรง ทั้ง แสง สี เสียง Light and Sound ให้รู้สึกจริงๆ เป็น Immersive”ถามถึงกระบวนการสร้างงานนิทรรศการครั้งนี้ ธีรศักดิ์ตอบว่า มีงานบางส่วนที่ทำมาอยู่แล้วดังที่ได้กล่าวไปข้างต้น ซึ่งเหมาะที่จะนำมาจัดแสดง นำมาประกอบร่างเป็นนิทรรศการนี้ เช่น ภูเขานี้ก็เคยทำใน Re > Birth เล่าเรื่องไฟป่าที่ร้านเท ทรงวาด ส่วนภูเขามอสก็เคยนำไปจัดแสดงที่เชียงใหม่เมื่อจัดแสดงเป็นนิทรรศการ River > Birth ก็นำภูเขาทั้งสองลูกนี้ มาอยู่ด้วยกันส่วนที่ต้องเริ่มใหม่คือดอกไม้และมอสมีการเตรียมมอสมาจากพื้นที่ของเบิกบานบุรี Art Space ของธีรศักดิ์ที่เขาใหญ่ โดยยกมาทั้งลูกที่มีมอสอยู่แล้ว ในบริเวณที่จัดภูเขามอสจะเห็นว่าที่พื้น มีเส้นไฟวิ่งยาวๆ นั้น นอกจากส่งให้เห็นมอสในภูเขาแล้ว ไฟนี้ช่วยให้มอสสังเคราะห์แสงด้วยเพื่อให้เค้ามีชีวิตอยู่ได้ และต้องมีการให้น้ำกับมอสเรื่อยๆ“ส่วนบ่อน้ำยาวๆ ที่มีปลายแหลมเหมือนลูกศร ส่วนนี้ทำใหม่ ทรงมอสกลมๆ นั้นก็ทำขึ้นใหม่เพื่องานนี้เช่นกัน, VDO Art ก็เป็นงานที่ทำขึ้นใหม่ครับ”Yosemite : แรงบันดาลใจแห่ง ‘ภูเขาสีเงิน’ไม่อาจปฏิเสธว่าภูเขาสีเงินที่มีมอสอยู่ภายใน เป็นอีกหนึ่งไฮไลต์สำคัญของนิทรรศการนี้ ที่ผู้ชมมักพาตัวเองเข้าไปอยู่ภายใน สัมผัสกับความเงียบสงบและสัมผัสธรรมชาติอันแท้จริงที่ซ่อนไว้ในภูเขาจำลองลูกนี้ธีรศักด์เล่าว่า “แรงบันดาลใจของภูเขาสีเงิน ตอนแรกที่ทำ ผมนึกถึงช่วงทำงานโฆษณาที่ทำให้ผมเดินทางบ่อย และผมเคยเรียนอยู่ที่ San Francisco ซึ่งอยู่ใกล้อุทยานแห่งชาติ Yosemite (Yosemite National Park) ผมได้แรงบันดาลใจจากที่นั่น เมื่อได้เห็นทะเลสาบกว้างๆ มีภูเขาอยู่ แล้วเมื่อภูเขาสะท้อนน้ำ มันเป็นความงาม เป็นสีเงินในความรู้สึกของผม มีจุดที่เป็นภูเขาสะท้อนในน้ำ แล้วผมก็นำมาทำเป็นเส้น Vector ที่สะท้อนถึงยุคนี้ เป็นความ Cyber นิดๆ เป็นโมเดิร์น”“ภูเขาทำจากสแตนเลส มีสองลูก ผมทำลูกหงายขึ้นมาก่อน ทดลองทำดูแล้วค่อยทำอีกลูกนึง เมื่อเริ่มทำก็สร้างขึ้นจากเส้น Vector ก่อน ทำเป็นโมเดลเล็กๆ แล้วค่อยๆ ขยายใหญ่”“เพื่อให้ Contrast กัน เมื่อมองจากข้างนอกเป็นโมเดิร์น แต่เมื่อเข้าไปข้างในจะพบว่าเป็นมอสจริงๆ มีแขกหลายท่านเข้าไป บางท่านเข้าไปก็ร้องไห้ คง Touch อะไรบางอย่าง ที่ทำให้เขาร้องไห้ เขาคงสัมผัสได้ถึงพลังจากธรรมชาติส่วนภูเขาที่จัดแสดงที่ร้านเท ก็มีเรื่อง Touch มีบางท่านไปนั่งทำสมาธิอยู่ชั่วโมงนึง เมื่อถาม เค้าก็ตอบว่า คุณแม่เค้าเสีย เค้ามองว่าทั้งหมดคือความสูญเสียของเค้า แม่เค้าเพิ่งเสียไป แล้วก็มีดอกไม้งอกขึ้นมา ก็ Heal ใจเค้า”"งาน River > Birth นี้ก็มีผู้ชมอีกท่าน เมื่อเห็นเรา เค้าก็เข้ามาจับมือด้วยอาการสั่นเทา เค้าบอกว่างานนี้ช่วยHeal ใจเค้ามากๆ แล้วก็ถ่ายรูปเข้าไปอยู่ใน Screen Saver ของโทรศัพท์เค้า”“ผมว่าไม่เลวเลยที่งานอาร์ตมีแรงปะทะอะไรบางอย่าง ที่ทำให้เคลื่อนเข้าไปอยู่ในใจเค้าได้ ดีใจที่ทำหน้าที่ตรงนี้ได้ เป็น Fine Art ที่เปิดกว้าง ไม่มีอะไรถูก ไม่มีอะไรผิด”ประสบการณ์ ZEN : ZEN คืออะไรในฐานะผู้ชมอีกคนหนึ่ง อดถามไม่ได้ว่า บริเวณที่เป็นอุโมงค์สีดำ มีบ่อน้ำชี้ไปที่มอสทรงกลม สัมผัสได้ถึงความสงบ และความเป็น ZEN ส่วนตัวคุณสนใจ ZEN ไหมธีรศักดิ์กล่าวอย่างอารมณ์ดีว่า “มีผู้กล่าวไว้ว่า ผู้รู้ ZEN นั้น แท้แล้วคือผู้ไม่รู้” (หัวเราะ) “ผมก็เลยคิดว่าผมไม่น่าจะเป็นผู้รู้เรื่อง ZEN ผมไม่ใช่ผู้เชี่ยวชาญด้านนี้ แต่ถ้าจะตีความในแง่ของความเรียบง่าย กับการอยู่กับปัจจุบันขณะ อะไรที่ไม่ใช่ก็เอาออกไป ให้รับรู้ได้ถึงประสบการณ์ตรง อยู่กับสิ่งที่อยู่ตรงหน้า เปิดกว้างและยอมรับกับสิ่งที่อยู่ตรงหน้า ผมก็คิดว่างานตรงนี้ก็น่าจะตอบได้ในจุดนั้น ทั้งที่ผมก็ไม่ได้เข้าใจ ZEN อย่างแท้จริง ผมก็เลยคิดว่า ถ้าเป็นบริบทนั้นและเป็นในแง่ของธรรมชาติด้วย ก็ทำหน้าที่ในหน่วยของความรู้สึกร่วมแบบนั้น”“บริเวณบ่อน้ำที่ชี้ไปยังมอสทรงกลม คือการดับสูญสู่การกำเนิดใหม่ ทุกๆ อย่างไม่ว่า ดอกไม้ มอส ก็เป็นธรรมชาติจริงๆ เห็นการเกิด-ดับ แล้วก็อะไรที่ไม่ใช่ก็ไม่ใส่ลงไป ใส่เฉพาะที่ต้องตีความจริงๆ ลงไป ผมทำหน้าที่ตรงนั้น ในฐานะผู้ที่ไม่รู้จักเซนอย่างผม”“บริเวณที่น้ำสะท้อนเงามอส คือการสะท้อนซึ่งกันและกัน มอสเป็นปราการธรรมชาติ มอสอยู่บนโลกนี้มา 400 กว่าล้านปีแล้ว นักวิทยาศาสตร์พบว่ามอสน่าจะมาจากสาหร่ายทะเล เมื่อน้ำท่วมโลก เค้าก็อยู่อย่างนั้น อยู่ก่อนไดโนเสาร์ อยู่ก่อนหลายสิ่งในโลกนี้ เป็นสิ่งเล็กๆ ที่เราอาจมองข้าม แต่มีความงามซ่อนอยู่”อดีตครีเอทีฟ สู่ผู้สร้างงานศิลปะธีรศักดิ์เป็นอดีต Worldwide Chairman และ Chief Creative ของ Creative Juiceเคยดำรงตำแหน่งนายกสมาคม B.A.D. Awards และเป็นประธานการตัดสิน ADMAN Awards ทั้งเป็นกรรมการตัดสินรางวัลอีกหลายเวทีตลอดระยะเวลามากกว่า 30 ปีในวงการ เขาคว้ามาแล้วทุกรางวัลในการประกวดโฆษณาระดับโลก อาทิ CANNES LIONS, CLIO, D&AD, ONE SHOW DESIGN, Grand Prix Spikes, Grand Prix AdFest“ปัจจุบัน ผมออกจากวงการครีเอทีฟแล้วผมเข้าวงการตั้งแต่ตอนเรียนนิเทศศาสตร์ ปี 1 เริ่มจากไปฝึกงานตอนอายุ 17 ปี แล้วทำงานเรื่อยมา ทำงานโฆษณาจนกระทั่งเรียนจบปี 4 แล้วก็ทำงานอีกปีนึง จากนั้นก็ไปเรียนต่อที่อเมริกา เรียนปริญญาโท ตอนเรียนปริญญาโทปีแรก ก็ไปสมัครงาน ได้ทำงานกับฝรั่ง ทำงานกับ Copy writer อเมริกัน ได้รางวัลประมาณนึง อยู่อเมริกาสักช่วงนึงแล้วก็กลับมาที่ไทย มาทำอีก 2-3 ที่ แล้วมาที่ Creative Juice”กระทั่งเมื่อราว 20 ปีที่แล้ว เขาก่อตั้ง ‘เบิกบานบุรี’ พื้นที่เรียนรู้ธรรมชาติและ Art Space ที่เขาใหญ่ จังหวัดนครราชสีมา ทำควบคู่ไปกับงานโฆษณาในขณะนั้นอดถามไม่ได้ว่า ทั้งการเป็นครีเอทีฟและการทำเบิกบานบุรี ส่งผลต่อการสร้างงานศิลปะของคุณอย่างไรธีรศักดิ์ตอบว่า เนื่องจากพื้นที่จังหวัดนครราชสีมาซึ่งเป็นประตูสู่อุทยานแห่งชาติเขาใหญ่ ได้รับการขนานนามว่าเป็นดินแดน 3 มงกุฎ (หมายเหตุ : UNESCO Triple Heritage City เนื่องจากมีพื้นที่อนุรักษ์ครบทั้ง 3 ประเภท ได้แก่ อุทยานแห่งชาติเขาใหญ่ (ส่วนหนึ่งของผืนป่าดงพญาเย็น-เขาใหญ่)-มรดกโลก, พื้นที่สงวนชีวมณฑลสะแกราช, และมีอุทยานธรณีโลกคือ Khorat Geopark)“ที่เขาใหญ่ บริเวณโดยรอบเป็น UNESCO Sites เป็นประสบการณ์ตรงในการที่ได้อยู่กับธรรมชาติ ทำให้เราอยู่ท่ามกลางธรรมชาติ ส่งผลต่องานอาร์ตและงานโฆษณา ผลงานหลายชิ้นที่ได้รางวัลจากเมืองนอกก็มีที่มาจากธรรมชาติผมอาจจะเข้มข้นในเรื่องนี้โดยตรง ผมมักจะทำเกี่ยวกับเรื่องสิ่งมีชีวิตเล็กๆ ความพังทลายของธรรมชาติ ทำวนไปวนมาแบบนี้แหละครับ”“งานนิทรรศการศิลปะธีมแรกที่ทำ ผมทำเรื่อง LIFE ทำที่เบิกบานบุรีเขาใหญ่ ทำร่วมกับศิลปินหลายๆ ท่านเริ่มจากงานกลุ่ม แล้วเป็นงานเดี่ยว หลักๆ คือนิทรรศการครั้งที่ 1 ชื่อ Nature Speak ธรรมชาติพูดต่อมาคือ Re > Birth การเกิดใหม่ กระทั่งมานิทรรศการนี้ River > Birth การกำเนิดของแม่น้ำ เป็นนิทรรศการหลักครั้งที่ 3 แต่อาจจะเป็นนิทรรศการย่อยครั้งที่ 5 หรือ 6 แล้วครับ มีส่วนที่เคยถูกจัดแสดงย่อยมาก่อน อย่างภูเขานี้ก็เหมือนยานอวกาศ บินไปบินมา (หัวเราะ)”ธีรศักดิ์ยืนยันว่า งานชิ้นต่อไปก็จะยังคงเกี่ยวกับธรรมชาติเช่นที่เคยทำมาเสมอนิทรรศการครั้งต่อไปของเขาคนนี้จะเป็นการเล่าเรื่อง หรือสื่อออกมาในรูปแบบใด ผู้ชมคงต้องติดตามขณะที่ River > Birth ซึ่งกำลังจัดแสดงอยู่นี้ ยังคงรอคอยให้ทุกคนได้เข้ามาสัมผัสและตีความในแบบของตนเองได้อย่างเปิดกว้างและอิสรเสรี……Text By : รพีพรรณ สายัณห์ตระกูลPhoto By : รพีพรรณ สายัณห์ตระกูล, ธีรศักดิ์ ธนพัฒนากุลผู้สนใจผลงานของ ธีรศักดิ์ ติดตามได้ที่FB : Thirasak TanapatanakulIG : @thirasak_tanapatanakulเอื้อเฟื้อสถานที่ 10 10 Art Spaceนิทรรศการ River > Birth จัดแสดงที่ 10 10 Art Space เดิมกำหนดจัดแสดงถึงวันที่ 24 มิถุนายน ต่อมามีการขยายเวลาออกไปถึงช่วงปลายเดือนกรกฎาคมติดตามข้อมูลที่ FB : 10 10 Art Spaceแหล่งที่มาข่าวและภาพต้นฉบับผู้จัดการออนไลน์https://mgronline.com/onlinesection/detail/9690000051806

อ่านรายละเอียดเพิ่มเติม

คลังความรู้

เอไอเอ ประเทศไทย ปรับปรุงห้องสมุดโรงเรียนไชยะวิทยา จ.สุโขทัยหนุนเยาวชนเข้าถึงแหล่งเรียนรู้คุณภาพ

"Sunk Cost Fallacy" อคติจากต้นทุนจม จิตวิทยาที่มิจฉาชีพใช้หลอกลงทุน ล่อเหยื่อให้ยอมโอนเงินซ้ำ ๆ

ถอดสูตรสำเร็จยุค AI นายกสมาคมประกันชีวิตไทย ชี้ “Human Touch + เทคโนโลยี” กุญแจสำคัญสู่ความเติบโตอย่างยั่งยืน

SRI PANWA X JITTI ROBOT นิทรรศการศิลปะร่วมสมัย สำรวจพื้นที่ระหว่างผู้คน ความรู้สึก และจินตนาการ

“หมู่เกาะเคปเวิร์ด" (Cape Verde) ดินแดนงามกลางมหาสมุทรแอตแลนติก

ธปท.คุมเข้มเงินสดทั้งระบบ บังคับแจงที่มา เงินฝาก 5 ล้านบาท

สาวช็อก เจอป่วย มะเร็งต่อมน้ำเหลือง ในวัย 21 ปี เผยอาการเริ่มต้น ก่อนคลำคอ รีบไปตรวจชิ้นเนื้อ

ค้นหาความหมายนัย ‘กำเนิดแห่งสายน้ำ’ ผ่านนิทรรศการ River Birth โดย ‘ธีรศักดิ์ ธนพัฒนากุล’

“สวนหินพุหางนาค” มหัศจรรย์ป่าหินล้านปีที่สุพรรณบุรี

หมวดหมู่คลังความรู้

คลังความรู้อื่นๆ

เปรียบเทียบระหว่าง ซื้อVS เช่าคอนโด แบบไหนคุ้มค่ากว่ากัน

เจ้าฟ้าสิริวัณณวรีฯ บันทึกความทรงจำ ผ่านนิทรรศการภาพถ่ายที่เยอรมนี

เปิด 10 ประเทศที่ผลิต และมีทรัพยากรแร่ทองมากที่สุดในโลก ไทยมีแร่ทองทำหรือไม่? ปริมาณเทาไหร่?

"น้องเอวา" ป่วยมะเร็งระยะสุดท้าย เสียชีวิตแล้ว เปิดข้อความสุดเศร้าจาก "แม่เมย์"